Badania nad rolą lekarza rodzinnego. Poczucie skuteczności a wiek i
miejsce praktyki
Research into family doctor role taking. Sense of efficacy, age and workplace
Sławomir Czachowski
Katedra i Zakład Lekarza Rodzinnego Collegium Medicum w
Bydgoszczy, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Dr n. med. Sławomir Czachowski – adiunkt
Słowa kluczowe: lekarz rodzinny, rola społeczna, poczucie skuteczności,
wiek, miejsce praktyki
Key words: family doctor, role taking, efficacy, age, workplace
Streszczenie: Cel pracy. Głównym celem pracy badawczej było zbudowanie konstruktu „Rola lekarza rodzinnego”, który w przyszłości posiadałby charakter narzędzia pomiarowego do oceny przydatności kandydatów do zawodu. Badano również wskaźniki korelacji pomiędzy czynnikiem „poczucie skuteczności” a zmiennymi niezależnymi: wiek i miejsce praktyki. Materiał i metoda. Badaniom poddano 127 lekarzy rodzinnych z terenu całej Polski. Narzędziem badawczym była ankieta z 73 stwierdzeniami, odzwierciedlającymi zachowania lekarzy rodzinnych w codziennej pracy z pacjentami. Spośród metod statystycznych wybrano analizę czynnikową i zastosowano ją w ramach pakietu programu STATISTICA 5,1D w wersji polskiej. Wyniki. Po dwukrotnie przeprowadzonych obliczeniach za pomocą analizy czynnikowej zbudowano trzypoziomowy konstrukt teoretyczny „Rola lekarza rodzinnego”. Posiadał on cechy struktury hierarchicznej. Oznaczało to, że pomiędzy poszczególnymi płaszczyznami zachodziły istotne zależności statystyczne. Na najwyższym poziomie ogólności A znalazły się cztery czynniki: „decentracja interpersonalna”, „poczucie skuteczności”, „silne ego” i „empatia”. Czynnik „poczucie skuteczności” został utworzony z następujących czterech kategorii pojęciowych, które utworzyły poziom B: „pozytywna samoocena”, „zaufanie do siebie”, „umiejętność rozwiązywania konfliktów” i „poczucie sprawstwa”. Na najniższym poziomie C ukonstytuowano 73 stwierdzenia zawarte w ankiecie, które odzwierciedlają heurystyczne strategie rozwiązywania problemów medycznych w codziennej praktyce lekarskiej. Badania korelacyjne nie potwierdziły związków statystycznie znamiennych między wartościami świadczącymi o poczuciu skuteczności a zmiennymi demograficznymi takimi jak wiek badanych lekarzy i miejsce wykonywania pracy lekarza rodzinnego. Wnioski. Zbudowany konstrukt „Rola lekarza rodzinnego” może stanowić podstawę do dalszych kroków badawczych dotyczących codziennej pracy lekarza rodzinnego. Może ułatwić znalezienie lepszych rozwiązań w wymiarze prakseologicznym. Przybliżenie psychologicznych aspektów pracy lekarza rodzinnego może stać się również pomocnym narzędziem w procesie edukacji studentów medycyny i selekcji kandydatów do zawodu. Abstract: Family doctors activity belongs to the most important fields of health system especially within primary care medical support. Aim. The purpose of this research was to construct a measurement devise called “Family Doctor Role Taking” and then to find out the correlation between a factor “sense of efficacy” and age and place of practice. Material and methods. 127 family doctors from all over Poland were examined by means of a special research questionnaire. Statistical research was done with the help of a factor analysis packed in program STATISTICA 5,1D, in Polish version. Results. The three-level, hierarchical structure of “Family Doctor Role Taking” was constructed, which was empirically verified. On the highest level of generality, defined as level A, there were four factors: “interpersonal decentration”, “sense of efficacy”, “strong ego” and “empathy”. The factor “sense of efficacy” derived from the following notions (level B): “positive self-assessment”, “trust in oneself”, “ability to solve conflicts” and “sense of doing performance”. The above categories were heterogeneous in relation to the theories that created the lowest level of generality, labeled with C. 73 positions which had homogeneous character and whose content reflected a heuristic dimension of the family doctor’s work were built on this level. Here there was no correlation, measured by Pearson’s ratio, between “sense of efficacy” and independent variables: age and workplace. Conclusions. The family doctor’s sense of efficacy is based on heuristic way of problem solving strategies in everyday work. Age and place of practice do not distinguish the examined group of doctors.
Problem komunikacji i współpracy w praktyce lekarza rodzinnego
A doctor–patient communication and compliance in family practice
Krzysztof Buczkowski, Ewa Ignaczak, Sławomir Czachowski, Katarzyna Klucz, Marcin Ziółkowski, Sławomir Jeka
Katedra i Zakład Lekarza Rodzinnego Collegium Medium im. L.
Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Dr n. med. Krzysztof Buczkowski – p.o. kierownika
Lek. Ewa Ignaczak – asystent
Dr n. med. Sławomir Czachowski – adiunkt
Lek. Katarzyna Klucz – asystent Zakład Pielęgniarstwa Psychiatrycznego Collegium
Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Dr hab. n. med. Marcin Ziółkowski – kierownik NZOZ „Nasz Lekarz” w Toruniu
Dr n. med. Sławomir Jeka – dyrektor
Słowa kluczowe: komunikacja, przestrzeganie zaleceń lekarskich,
podstawowa opieka zdrowotna, lekarz rodzinny, profilaktyka
Key words: communication, compliance, primary care, family doctor,
prevention
Streszczenie: Problem komunikacji i współpracy w procesie leczenia pomiędzy lekarzem i pacjentem zajmuje szczególne miejsce w podstawowej opiece zdrowotnej. Cel. Celem pracy było uzyskanie od pacjentów praktyk lekarzy rodzinnych informacji na temat rozumienia przez nich słów lekarza, wiedzy, jaką posiadają na temat swojego stanu zdrowia, stosowania się do zaleceń lekarskich oraz gotowości do podjęcia przez nich działań profilaktycznych. Materiał i metoda. Badanie przeprowadzono w praktykach lekarzy rodzinnych w Bydgoszczy i Toruniu w 2001 i 2002 r. za pomocą specjalnie przygotowanego kwestionariusza. Wzięło w nim udział łącznie 707 losowo wybranych, pełnoletnich pacjentów. Wyniki. W 2001 r. 96% badanych, a w 2002 r. 91% uważało, że lekarz mówi w sposób dla nich zrozumiały. Informację o stanie swojego zdrowia jako pełną oceniło 90% ankietowanych w 2001 r. i 83% w 2002 r. Najlepiej oceniały komunikację lekarz–pacjent osoby w wieku 35-65 lat, z wyższym lub średnim wykształceniem, kobiety oraz osoby stanu wolnego. Większość badanych deklarowała, że przyjmuje leki zgodnie z zaleceniami lekarza. Najczęściej leki zgodnie z zaleceniami lekarza przyjmowały osoby z wyższym wykształceniem. Większość ankietowanych przyznała, że stosuje się do zaleceń lekarskich innych niż przyjmowanie leków – było to 91% badanych w 2001 r. i 89% w 2002 r. Gotowość do wzięcia udziału w badaniach profilaktycznych deklarowało 84% pacjentów w 2001 r. i 79% w 2002 r. Chęć uczestnictwa w szkoleniach z promocji zdrowia wyraziło 61% osób w 2001 r. i 59% w 2002 r., a w dodatkowych szczepieniach odpowiednio: 75% i 70%. Wnioski. dWww Singlewomenadultservice L Service Ko Index Fichiers Www Html Map Single Women Adult Service Streszczeniay Hardcore Nudity Images dWww Singlewomenadultservice L Service Ko Index Fichiers Www Html Map Single Women Adult Service Streszczeniap q Porno Single Women Adult Service Women Service